Sjoerd Buisman en het alternatieve V.V.V.-project

(Sjoerd Buisman: fragmenten uit: ALTERNATIEF
V.V.V.-project voor Woudrichem 1971)

Editie 5 van de Atlas voor een Nieuwe Metropool is een ALTERNATIEF V.V.V.-project voor Woudrichem, dat in de maanden juli en augustus 1971 gerealiseerd werd door Sjoerd Buisman: Het alternatief VVV-project voor Woudrichem konfronteert ons op lokale schaal met feiten die voor onze hedendaagse samenleving van optimale betekenis zijn. Buisman heeft op de wallen en binnen de vesting Woudrichem alle bomen beschreven en gefotografeerd waarmee iets mis is gegaan buiten de natuurlijke groei om. Het resultaat is een volledig en efficiënt signalement van een gebeurtenis in de natuur, van beïnvloeding door mens en dier en van de evolutionaire gevolgen die bepaalde kontakten hebben voor plantenwereld en bodem. Zeer bewust heb ik het project van Buisman gekozen voor de Atlas, omdat het een manifestatie is van KULTUUR, DE kultuur. Het zal niet zo lang meer duren of deze kultuur zal in onze kontreien als een historisch EVENEMENT, een evenement uit het verleden, worden beschouwd.

Aan de hand van een plattegrond, foto's en een reisgids kan de belangstellende zich in Woudrichem van boom naar boom begeven, zoals de toerist dat in Rome doet: van het Colosseum naar de Sixtijnse kapel, van Michelangelo naar Rafael. Konfrontatie met elementaire gebeurtenissen. Buisman heeft een plastisch gebeuren van de eerste orde gesignaleerd (Jan Donia). Sjoerd Buisman: 'Alle bomen binnen de vesting van Woudrichem, die een verandering hebben ondergaan buiten het normale (gezonde) groeipatroon, zijn in dit plan samengebracht, beschreven en gefotografeerd. Niet opgenomen zijn de bomen, die vallen onder de volgende categorieën:

a) de bomen die zich zonder ingreep of belemmering ontwikkeld hebben.
b) de bomen met een duidelijke stam zijn in Woudrichem in hun eerste ontwikkeling steeds gesnoeid.
c) de bomen waarvan hier en daar takken gesnoeid zijn, zonder verdere verandering.
d) de heggen binnen de vesting met uitzondering van twee rond het kerkhof van de grote kerk'.

Het bomenproject van Sjoerd Buisman

Sjoerd Buisman (fragment uit: Bomenproject Nederland)

De experimenten van de conceptuele kunstenaar Sjoerd Buisman met groeiprocessen, zoals 'Het Bomenproject Nederland (1973-1975)', zijn als eco-art te kwalificeren. Sjoerd Buisman houdt zich bezig met bomen en planten en de manier waarop zij groeien. Hij reisde over de wereld op zoek naar botanische vergroeiingen. Dit veldwerk resulteerde in een immense verzameling tekeningen, foto’s en teksten waaruit geconcludeerd kan worden dat de natuur manipuleerbaar is maar zich altijd volgens haar wetmatigheden zal manifesteren. Waar anderen zich bezighouden met steen, klei, staal en andere materialen, zoekt Buisman naar levende materialen voor zijn groeiwerken. Eén manier van werken is dat hij groeiprocessen, dé plastische gebeurtenissen in de natuur laat zien. Een ander manier van werken is dat hij net als de natuurkrachten dwingt het levende materiaal in een bepaalde richting te duwen, waardoor het uiteindelijk tot kunstwerk uitgroeit. Het binnendringen in de natuur, buiten de gebaande paden om, met de opdracht die natuur als kunst tot leven te wekken, maken hem met zijn groeiwerken nu reeds tot een uniek fenomeen (bron: Galerie Anderwereld Groningen).

Kunstenaarsboeken van Buisman zijn: ALTERNATIEF V.V.V.-project voor Woudrichem (Editie 5 van de Atlas voor de Nieuwe Metropool 1971), Swelling (Temporary Travelling Press Publications Bern 1976),  Groeiprocessen 1967-76 (Kunstinformatie 5 Kunstcentrum Badhuis Gorinchem 1976), Epiphyte project Venuzuela (Kunstpublicatie 2 Kunstcentrum Badhuis Gorinchem 1978).  Buisman heeft ook een kunstenaarsboekje vervaardigd bij zijn prentenkabinet-tentoonstelling in het Haags Gemeentemuseum gehouden in 1975. Het centrale thema is daarbij het 'Bomenproject Nederland 1973-1975':

'Ik startte 14 mei 1973 met het 'Bomenproject Nederland'. Het omvat bomen in Nederland die buiten het normale groeipatroon veranderingen hebben ondergaan, hetzij onder menselijke, hetzij onder natuurlijke invloed. De bomen worden gefotografeerd en daarbij een beschrijving gevoegd. Ik heb mij bij deze realisatie een aantal beperingen opgelegd:

1. het project zal in eenperiode van twee jaar tot stand komen; het stopt dus op 14 mei 1975.
2. naar de vergroeiingen zal niet gezocht worden, ze moeten me op toevallige tochten in het oog springen. Wellicht zullen enige bomen uit mijn 'Bomenproject Woudrichem 1971' opgenomen worden.
3. van de gesignaleerde plastische abnormaliteiten wordt steeds de meest extreme van de boomsoort opgenomen; een eerder gevonden boom kan dus vervallen, na het vinden van duidelijker voorbeeld'.

Sjoerd Buisman (fragmenten uit: Groeiprocessen 1967-1976)